Tang lễ đóng vai trò quan trọng, thể hiện sự tôn kính và trân trọng dành cho người đã mất. Trong bài viết này, chúng ta cùng khám phá và tìm hiểu về lễ tang trong văn hóa truyền thống, đời sống cộng đồng của người Campuchia.
Tại Campuchia, 95- 97% tổng dân số người dân người Campuchia là theo Đạo Phật. Vì thế, Phật giáo ảnh hưởng rất nhiều đến tín ngưỡng và các nghi thức tang lễ. Trong văn hóa Campuchia, các nghi thức cầu siêu, lễ cúng cho người đã khuất trở thành một phần vô cùng quan trọng trong việc tổ chức tang lễ.
Trong đời sống tinh thần, người Campuchia tin rằng cái chết không đơn thuần là sự kết thúc của một đời người mà chỉ là một sự chuyển tiếp sang một giai đoạn tồn tại khác. Đó là một phần trong vòng tròn sinh- lão – bệnh – tử và tái sinh.
Đối với người bệnh ở những người cuối đời, gia đình sẽ mời sư đến bên giường bệnh để tụng kinh, thuyết pháp và cầu nguyện. Việc làm này, họ tin rằng sẽ giúp cho người bệnh được ra đi thanh thản, và không còn sợ hãi cái chết.
Sau khi qua đời, thi thể sẽ được đưa về nhà, tắm rửa, thay quần áo và đặt vào quan tài. Các nhà sư sẽ hiện diện bên cạnh để thực hiện nghi lễ, tụng kinh và cầu nguyện cho người đã khuất trong suốt thời gian diễn ra tang lễ. Ở một số địa phương, âm nhạc tang lễ cũng được sử dụng, thậm chí nhiều nơi đốt pháo hoa trong quá trình tiễn đưa người đã mất.
Theo phong tục truyền thống, tang lễ kéo dài từ 1-3 ngày, tùy thuộc vào hoàn cảnh và vị thế của người quá cố. Sau đó, gia đình, người thân và bà con sẽ cùng nhau đưa quan tài đến chùa để hỏa táng. Một số địa phương, gia đình có thể tự dựng một dàn thiêu và tự tay tiễn đưa người thân về nơi an nghỉ cuối cùng.
Sau khi hỏa táng, tro cốt và những mảnh xương còn lại sẽ được thu gom và làm sạch rồi đặt vào hũ. Tại Campuchia, mỗi gia đình dòng họ thường xây một ngôi tháp nhỏ stupa tại khuôn viên chùa địa phương, hũ tro cốt được đặt trong đó. Một số gia đình cũng lựa chọn lưu giữ tro cốt tại nhà hoặc tại nơi thờ cúng riêng của gia đình.
Tang lễ là dịp để người thân, bạn bè và cộng đồng cùng đến chia buồn, an ủi gia đình người đã mất. Một trong những hình ảnh dễ nhận thấy trong tang lễ ở Campuchia là người thân và những người thăm viếng, thắp nhang đều mặc trang phục màu trắng. Một số thành viên trong gia đình, đặc biệt là vợ/chồng hoặc con cháu, có thể cạo đầu để thể hiện sự tưởng nhớ và lòng thương tiếc đối với người thân (nghi thức này không bắt buộc).
Vào ngày thứ 7 và ngày thứ 100 sau khi người thân qua đời, gia đình lại một lần nữa tổ chức các nghi lễ cầu nguyện, làm phước và hồi hướng công đức cho người đã khuất. Các nhà sư được mời đến tụng kinh, con cháu, họ hàng cũng sum họp, cùng dùng bữa và tưởng nhớ đến người đã mất.
Ở Campuchia, ngày lễ Phchum Ben (Lễ Tổ Tiên) thường diễn ra vào tháng 9 hoặc tháng 10 theo lịch Khmer, đây được coi là ngày tưởng nhớ đến những người đã mất. Trong dịp lễ này, gia đình quay quần đoàn tụ tưởng nhớ tổ tiên, đi chùa cúng dường tỏ lòng thành kính.
